Tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân trong điều kiện m  |   Những điểm mới cơ bản của Nghị quyết  |   Kiểm tra tình hình thực hiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016  |   Nghị quyết TƯ 5 về hoàn thiện thể chế KT thị trường định hướng XHCN  |   Người lính cận vệ già và ký ức không thể quên về Bác ở ATK  |   Yêu cầu thực hành cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước  |   Top 10 trường đại học đáng học nhất tại Việt Nam năm 2017  |   Hồ Chí Minh - Nhà chiến lược quân sự thiên tài  |   Tổng Bí thư Lê Duẩn với cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước  |   Tổng Bí thư Lê Duẩn luôn cần có người tranh luận  |  
Trang chủ
Giới thiệu chung
Các Bộ môn
Bản tin
Thời sự
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Kết quả học tập
Kế hoạch học tập
Giáo trình - Bài giảng
Tư tưởng Hồ Chí Minh
Đại học Mỏ - Địa chất
Mạng Giáo dục - EduNet
Vụ Đại học - Sau đại học
Bộ Giáo dục & Đào tạo
THÁNG MƯỜI VĨ ĐẠI VÀ QUÁ TRÌNH CÁCH MẠNG THẾ GIỚI ĐANG TIẾN LÊN In E-mail
Monday, 09 November 2015
Trong lịch sử loài người có những cột mốc lịch sử vĩ đại mà càng đứng lùi càng thấy rõ tầm cao của chúng. Trong số những cột mốc lịch sử ấy, Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 là cột mốc đánh dấu bước chuyển của loài người từ kỷ nguyên của chế độ người bóc lột sang kỷ nguyên con người tự làm chủ vận mệnh của mình. Vì vậy, tầm cao của nó khó có một cột mốc lịch sử nào khác sánh kịp. 

 

Theo ý nghĩa đó, nhân loại đã khẳng định cuộc Cách mạng tháng Mười là một bước ngoặc trong lịch sử thế giới và chắc chắn là một trong những sự kiện nổi bật nhất trên trái đất này. Những người cách mạng và tiến bộ trên thế giới đều nhất trí thừa nhận rằng, Cách mạng tháng Mười vĩ đại đã mở đầu một thời đại mới của thế giới mà nội dung chủ yếu là giai cấp công nhân đứng ở trung tâm của thời đại hiện nay. Quần chúng nhân dân ngày càng tự coi mình là những người xây dựng cuộc sống mới, những người sáng tạo ra lịch sử. Trong những điều kiện đầy khó khăn như ở nước Nga nói riêng, Liên Xô nói chung, tòa nhà của chủ nghĩa xã hội đang được xây lên từng viên gạch một và đó là nền tảng của một hình thái xã hội - kinh tế mới. Sau chiến tranh Thế giới thứ 2, sự ra đời của hệ thống XHCN là kết quả quan trọng nhất của sự thất bại thảm hại của chủ nghĩa phát xít. Vai trò của Cách mạng tháng Mười và của hệ thống XHCN thế giới đối với quá trình lịch sử loài người là tiền đề chủ yếu và quyết định cho một lôgíc mới trong sự tiến triển của quá trình lịch sử thế giới. Cách mạng tháng Mười đã chặt đứt mắt xích quan trọng của chủ nghĩa đế quốc, lật đổ giai cấp bóc lột ở một quốc gia rộng lớn, thiết lập nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, chuyển chế độ người bóc lột người sang chế độ xã hội mới XHCN. Ảnh hưởng Cách mạng tháng Mười đối với nhân dân Liên Xô, nhân dân thế giới và nhân đân Việt Nam thật vô cùng to lớn và sâu sắc. Cách mạng tháng Mười rõ ràng đã mở ra cho loài người một kỷ nguyên mới, một thời đại mới trong lịch sử xã hội loài người mà trước đó các dân tộc bị áp bức, chưa tìm thấy lối thoát trước sự tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc. Đánh giá vai trò to lớn và ý nghĩa thời đại, ngay từ những năm đầu của Cách mạng tháng Mười, Lênin đã dự đoán: “Cuộc cách mạng của ta không phải chỉ có ý nghĩa địa phương, ý nghĩa đặc biệt dân tộc, ý nghĩa riêng cho nước Nga mà có ý nghĩa quốc tế. Nó sẽ vạch ra cho toàn thế giới về những con đường dẫn tới XHCN và chỉ cho giai cấp tư sản biết rằng chúng sắp hết thời”. (Lênin - Thân thế và sự nghiệp, NT 1985, tr.243). Cách mạng tháng Mười thành công, đó còn là sự ghi nhận sự cùng tồn tại và đấu tranh giữa hai hệ thống thế giới: xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa. Điều đó có nghĩa là phạm vi thống trị của chủ nghĩa tư bản (CNTB) bị thu hẹp lại rất nhiều về không gian, CNTB không còn là một hệ thống duy nhất toàn cầu; những điều kiện hoạt động của bản thân hệ thống tư bản thế giới căn bản cũng thay đổi không chỉ về mặt số lượng mà cả về mặt chất lượng; một thế giới mới đã xuất hiện với hai cực của nó trên bình diện xã hội và giai cấp. Do đó mở ra một thời đại mới mà nội dung là loài người chuyển từ CNTB sang CNXH. Tính chất quá độ của thời đại ấy biểu lộ rõ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội: kinh tế thế giới với những quan hệ kinh tế thế giới, chính trị thế giới với hệ thống quan hệ quốc tế... CNTB đứng đầu là đế quốc Mỹ phải đối phó với sức ép của thế giới trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, xã hội, văn hóa, chính trị đối nội. Trong tình hình hiện nay, “xu hướng ly tâm” vẫn thể hiện trong thế giới TBCN. Cuộc đấu tranh giữa các giới đế quốc chủ nghĩa vẫn đang diễn ra mạnh mẽ. Nhưng một xu hướng ngược lại “Xu hướng hướng tâm” cũng đang tác động trong thế giới đó trên cơ sở nhân tố khách quan là sự giống nhau về lợi ích giai cấp của giai cấp tư sản lũng đoạn ở các nước khác nhau. Một câu hỏi được đặt ra: “Liệu CNTB thế giới đứng đầu là đế quốc Mỹ có chống đỡ nổi quá trình cách mạng thế giới không?”. Một số nhà tư tưởng tư sản, dù là thuộc phái cực hữu hay phái “tả” cấp tiến lập luận rằng: CNTB đã chịu đựng được sự thử thách của thời gian, đã đứng vững trước những cơn bão táp phong ba cách mạng. Nên chăng lấy “cái tốt” của chủ nghĩa đế quốc cùng với cái tiến bộ của CNXH để tạo ra một thứ nước “giải thoát xã hội hổ lốn” và cung cấp cho quần chúng. Lịch sử trong đó có nhân dân ta đã bác bỏ sự bào chữa đó. Trong tình hình hết sức phức tạp hiện nay, không nên đánh giá quá thấp những hành động tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc, trong đó có “âm mưu diễn biến hòa bình”. Cách mạng XHCN thế giới sẽ trở lại khí thế trong thế kỷ XX. Hàng loạt chính phủ cánh tả đã ra đời và trở thành chủ thể chính trị ở khu vực Mỹ Latinh. Ấn tượng của trào lưu cánh tả Mỹ Latinh không chỉ dừng lại ở thắng lợi của họ trong các cuộc bầu cử mà còn thể hiện qua việc thực hiện những chính sách kinh tế - xã hội có xu hướng tiến bộ. Lịch sử phong trào cách mạng thế giới đang trải qua những biến động thăng trầm, những tiếng nói của những người cộng sản chân chính đã thức tỉnh hàng chục triệu trái tim những người bị lừa trong cái gọi là “Tự do, dân chủ, nhân quyền” phương Tây, đề cao “Nhân quyền” hơn “Chủ quyền” hòng can thiệp vào chủ quyền quốc gia của các dân tộc như chúng đã hành động ở Irắc, Nam Tư, Iran, Cuba... Liên Xô không còn nữa, nhưng lý tưởng XHCN theo con đường Cách mạng tháng Mười vẫn còn tỏa sáng. Nhân dân thế giới đang thừa hưởng những lý tưởng của Cách mạng tháng Mười để đấu tranh cho hòa bình và một trật tự thế giới mới: công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội. Ánh sáng Cách mạng tháng Mười không bao giờ tắt vì đó là ánh sáng của lương tri, của văn hóa trong thời đại mới. Với tinh thần Cách mạng tháng Mười vĩ đại, mỗi giai đoạn mới nhất định đánh dấu bằng những cuộc cách mạng mới ngày càng mạnh mẽ trong tất cả các lực lượng trên trái đất. Hy vọng và ước mơ sẽ trở thành sự thật. Nói như Lênin: “Ước mơ thúc đẩy sự tiến bộ, ước mơ vĩ đại nhất - Đó là chủ nghĩa xã hội”
------------
Nguồn: vietbao.vn

 

 

 

Giá trị và ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga

Nhân kỷ niệm 97 năm Cách mạng Tháng mười Nga (7/11/1917-7/11/2014), Trang Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu bài viết của PGS,TS Lê Quốc Lý và PGS,TS Nguyễn Mạnh Hà, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về giá trị và ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga.

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã đi vào lịch sử nhân loại như là một sự kiện vĩ đại có tiếng vang và tầm ảnh hưởng sâu rộng, làm rung chuyển, đảo lộn trật tự thế giới. Kết quả của cuộc cách mạng ấy là hình thái kinh tế - xã hội mới, hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa được xác lập. Về giá trị và ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười, Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, đã khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”[1].

Cuộc cách mạng 10 ngày đã làm rung chuyển cả thế giới, phá vỡ mắt xích yếu nhất trong sợi dây chuyền của chủ nghĩa đế quốc, đánh dấu bước ngoặt lịch sử vô cùng quan trọng. Đây cũng là lần đầu tiên liên minh công nhân - nông dân - binh lính, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, đã đồng loạt đứng lên lật đổ chế độ Nga hoàng, lập ra nhà nước Nga Xôviết - Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới.

Khác với mọi cuộc cách mạng xã hội đã diễn ra trong lịch sử, Cách mạng Tháng Mười Nga là cuộc cách mạng xã hội đầu tiên thực hiện được mục tiêu: giải phóng nhân dân lao động khỏi áp bức, bóc lột, bất công, nâng họ lên địa vị làm chủ chế độ xã hội mới, thực hiện được khát vọng giải phóng con người, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và tiến tới giải phóng toàn nhân loại.

Có thể khẳng định rằng, thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ là động lực mạnh mẽ cổ vũ các dân tộc thuộc địa đứng lên đấu tranh chống lại ách áp bức, bóc lột của giai cấp phong kiến, tư sản, tự cứu lấy mình và giải phóng mình mà còn là xung lực mạnh mẽ, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc, cũng như phong trào cộng sản và công nhân quốc tế phát triển; nhờ đó, giai cấp vô sản vững tin bước lên vũ đài chính trị với tư cách là giai cấp trung tâm của thời đại, “hạt nhân” của phong trào cách mạng thế giới, đưa thời kỳ “bão táp cách mạng” từ châu Âu lan tỏa nhanh và mạnh sang châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh, làm cho giai cấp thống trị run sợ, buộc phải lùi bước, xuống thang và thay đổi chính sách.

Thực tế, Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại đã chứng minh vai trò to lớn, quyết định của Đảng Cộng sản Nga dưới sự lãnh đạo thiên tài của V.I. Lênin – Người đã vận dụng linh hoạt và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác vào điều kiện cụ thể của nước Nga, biến CNXH từ lý tưởng, niềm tin, học thuyết lý luận thành hiện thực. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã chứng minh một cách sinh động nhất tính chất triệt để, sâu sắc và toàn diện của cách mạng XHCN so với bất kỳ cuộc cách mạng xã hội nào trước đó trong lịch sử nhân loại.

Từ Cách mạng Tháng Mười, lịch sử cách mạng Nga đã ghi thêm những trang mới: xóa bỏ hoàn toàn ách áp bức bóc lột của CNTB cùng với những tàn tích của chế độ chuyên chế Nga hoàng. Lần đầu tiên trong lịch sử nước Nga, chính quyền Xôviết – chính quyền của công nông và những người lao động – ngay từ những ngày đầu thành lập đã tuyên bố những sắc lệnh nổi tiếng: Sắc lệnh về hòa bìnhSắc lệnh về ruộng đất; đồng thời đã công bố hàng loạt chính sách ưu việt: ngày làm 8 giờ, giáo dục không mất tiền, bảo hiểm xã hội, tự do tín ngưỡng, nam nữ bình đẳng, tách nhà thờ khỏi nhà trường, xóa bỏ ngay các hiệp ước mà Nga hoàng đã ký kết với các nước…

Cách mạng Tháng Mười không chỉ đánh dấu sự ra đời của nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới mà còn đặt nền móng cho một chế độ phù hợp với lợi ích căn bản của con người. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười đã khai phá con đường đi lên CNXH, con đường dẫn đến khả năng sáng tạo to lớn và triệt để nhằm giải phóng đông đảo quần chúng bị áp bức bóc lột. Cách mạng Tháng Mười chứng minh sức mạnh sáng tạo của con người, của giai cấp vô sản và nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh tự giải phóng và mở đầu sự nghiệp kiến tạo xã hội mới chưa từng có trong lịch sử. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười đã mở ra những trang mới trong lịch sử thế giới, ghi những thành tựu to lớn của công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô, từ một nước Nga tiểu nông, lạc hậu, chỉ trong thời gian ngắn đã trở thành một cường quốc trên các lĩnh vực kinh tế, khoa học – kỹ thuật và quốc phòng.

Dưới tác động ảnh hưởng to lớn của Cách mạng Tháng Mười và chế độ XHCN ở Liên Xô, sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, CNXH đã trở thành một hệ thống trên thế giới. Phong trào giải phóng dân tộc, phong trào đấu tranh cho tiến bộ hoà bình, được Cách mạng Tháng Mười thức tỉnh, cổ vũ, đã trở thành những làn sóng to lớn trong thế kỷ XX. Thành công của Cách mạng Tháng Mười Nga đã ảnh hưởng to lớn đối với sự phát triển của cách mạng thế giới, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đầu năm 1919, Quốc tế thứ ba được thành lập, đánh dấu sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với khuynh hướng cơ hội hữu khuynh và chủ nghĩa sô-vanh của Quốc tế thứ hai.

Cách mạng Tháng Mười đã có ảnh hưởng lớn đối với Nguyễn Ái Quốc. Tháng 7-1920, Người đã đọc được Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin. Luận cương đã vạch ra đường lối cơ bản cho phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, giải đáp cho Người về con đường giành độc lập dân tộc và tự do cho đồng bào Việt Nam mà Người đang tìm kiếm bấy lâu nay. Luận cương Lênin như luồng ánh sáng mới đầy hy vọng và tin tưởng về một tương lai tươi sáng cho các dân tộc bị áp bức. Người viết: “Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: "Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!"[2]. Qua đó, Người hoàn toàn tin theo Lênin, đi theo con đường cách mạng mà Lênin đã lựa chọn. Người đã có những nhận xét rất sâu sắc, toàn diện về cách mạng Tháng Mười Nga: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi, lại ra sức cho công, nông các nước và dân bị áp bức các thuộc địa làm cách mệnh để đập đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa và tư bản trong thế giới.”[3]

Những bài học mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp thu từ Cách mạng Tháng Mười Nga, đã được vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Hồ Chí Minh và Đảng khẳng định cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc phải đi theo con đường cách mạng vô sản mà “không có con đường nào khác”, song phải sáng tạo. Cách mạng Việt Nam đã liên tiếp giành được nhiều thắng lợi, trong đó có những chiến công mang ý nghĩa lịch sử và tầm vóc thời đại như Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với việc thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống xâm lược oanh liệt để giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, đánh thắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Đó là thắng lợi của sự nghiệp đổi mới và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Một sự thật lịch sử không thể phủ nhận được là Cách mạng Tháng Mười đã trở thành một sự kiện bước ngoặt của sự phát triển xã hội loài người, mở ra một con đường đúng đắn cho sự nghiệp giải phóng nhân dân lao động khỏi ách áp bức, bóc lột, xây dựng một thế giới mới công bằng, dân chủ, văn minh và tiến bộ. Đó là việc biến ý tưởng tốt đẹp của CNXH không tưởng thành hiện thực, khi nó không thể thực hiện được vì không chủ trương xóa bỏ chế độ TBCN. Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã hiện thực hóa những quan điểm tư tưởng của CNXH khoa học, là một bước tiến lớn trong sự phát triển tư tưởng của loài người nên đã thực sự thu hút, hấp dẫn hàng triệu người đi theo ánh sáng tư tưởng của cuộc cách mạng và tham gia đấu tranh trực tiếp hoặc gián tiếp cho độc lập, tự do của dân tộc mình.

 Kiên định theo con đường và phát huy bài học sáng tạo của Cách mạng Tháng Mười Nga, từ cuối thế kỷ XX đến nay, các lực lượng cộng sản và dân chủ thế giới tích cực đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và cải cách chính sách phát triển trên mọi lĩnh vực. Những nguyên lý và các giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin được nhận thức đúng đắn hơn; những kinh nghiệm thành công và những hạn chế, vấp váp của chủ nghĩa xã hội được xác định một cách chân thực hơn; xu thế vận động của thế giới hiện đại được lĩnh hội kịp thời, khách quan hơn.

Gần một thế kỷ đã qua kể từ khi cuộc Cách mạng XHCN Tháng Mười Nga thắng lợi (7-11-1917), nhân loại đã chứng kiến biết bao biến cố thăng trầm, phức tạp. Nhưng Cách mạng Tháng Mười vẫn là một trong những sự kiện trọng đại nhất của lịch sử thế giới hiện đại. Cách mạng Tháng Mười đã chứng tỏ rằng, bất cứ một chế độ nào đi ngược lại lợi ích chân chính của nhân dân, của dân tộc, cản trở tiến bộ xã hội thì tất yếu sẽ bị đào thải, bị thay thế bởi một chế độ xã hội khác tốt đẹp hơn. Tiếp tục cuộc đấu tranh xoá bỏ mọi sự lạc hậu, lỗi thời, áp bức bất công cũng chính là sự tiếp tục sự nghiệp cao cả của Cách mạng Tháng Mười.

Do đó, lý tưởng và con đường Cách mạng Tháng Mười vẫn tiếp tục toả sáng, soi rọi cuộc đấu tranh tự giải phóng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, tiếp thêm nguồn sinh lực cho phong trào XHCN hiện nay trên thế giới kiên định vượt qua những khó khăn, thử thách, không ngừng đổi mới, sáng tạo cả về lý luận và hoạt động thực tiễn nhằm vươn tới mục tiêu cao cả của mình.

Ngày nay, mặc dù CNXH hiện thực vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách lớn, nhưng con đường được mở ra từ Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 với giá trị và ý nghĩa trọng đại của nó vẫn là một xu thế vận động tất yếu của lịch sử nhân loại./.

 

 

PGS,TS. Lê Quốc Lý, Phó  Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

PGS,TS. Nguyễn Mạnh Hà, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh                         

 

 



[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2011, Tập 15, tr.387.

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. CTQG, H, 2011, Tập 12, tr.562.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. CTQG, H, 2011, Tập 2, tr.304.

 

Nguồn: npa.org.vn

 
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: