Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bế mạc Hội nghị lần th  |   Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2017-2020  |   Tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân trong điều kiện m  |   Những điểm mới cơ bản của Nghị quyết  |   Kiểm tra tình hình thực hiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016  |   Nghị quyết TƯ 5 về hoàn thiện thể chế KT thị trường định hướng XHCN  |   Người lính cận vệ già và ký ức không thể quên về Bác ở ATK  |   Yêu cầu thực hành cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước  |   Top 10 trường đại học đáng học nhất tại Việt Nam năm 2017  |   Hồ Chí Minh - Nhà chiến lược quân sự thiên tài  |  
Trang chủ
Giới thiệu chung
Các Bộ môn
Bản tin
Thời sự
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Kết quả học tập
Kế hoạch học tập
Giáo trình - Bài giảng
Tư tưởng Hồ Chí Minh
Đại học Mỏ - Địa chất
Mạng Giáo dục - EduNet
Vụ Đại học - Sau đại học
Bộ Giáo dục & Đào tạo
Trò chuyện với Chủ tịch Trường ĐH ParisTech In E-mail
Saturday, 15 December 2007
In E-mail
Monday, 10 December 2007
(VietNamNet) - Trong khuôn khổ triển lãm giáo dục ĐH châu Âu, ông Cyrille Van Effenterre, Chủ tịch Trường ĐH ParisTech đã có cuộc trò chuyện với độc giả VietNamNet chiều ngày 8/12 về các nội dung liên quan tới giáo dục ĐH ở Pháp, những quan niệm, cải tổ giáo dục ĐH trong tình hình hiện nay.

Dưới đây VietNamNet giới thiệu nội dung buổi trò chuyện

In E-mail

Tự chủ ĐH

Ông Cyrille Van Effenterre tại tòa soạn. Ảnh: Phạm Hải
Ông Cyrille Van Effenterre tại tòa soạn. Ảnh: Phạm Hải

Mai Ngọc Khánh, 40 tuổi, Hà Nội

- Trong thời gian tới, các trường ĐH ở VN sẽ được tăng thêm quyền tự chủ và sẽ được tự chủ tuyển sinh. Ông có thể chia sẻ phương pháp tuyển sinh của các trường ĐH Pháp để chọn SV tốt?

Ông Cyrille Van Effenterre:
Theo tôi, quyền tự chủ của 1 trường ĐH trước tiên phải là quyền tự tuyển những giáo viên, giảng viên. Chính khi tuyển được những giảng viên và nhà nghiên cứu tốt nhất cho mình thì hình ảnh, danh tiếng của nó sẽ được cải thiện. Hình ảnh của trường ĐH phụ thuộc hoàn toàn vào đội ngũ này. Chính danh tiếng của trường ĐH sẽ là yếu tố thu hút SV giỏi.

Ở Pháp, không có kỳ thi tuyển sinh vào năm đầu tiên vào ĐH. Sau năm đầu tiên, những SV giỏi nhất sẽ được phép đi vào giai đoạn 2 và 3. Đó chính là yếu tố phân biệt trường ĐH bình thường và trường ĐH lớn. Các trường ĐH lớn tuyển người bằng 1 kỳ thi rất khó khăn sau khi qua lớp dự bị. Chỉ 2-3% SV được vào các trường lớn.

Như vậy, có thể nói, hệ thống giáo dục của Pháp dựa vào yếu tố đặc trưng nhất là hệ thống các trường bình thường mở rộng cho mọi người. Nhưng để vào được trường lớn rất khó khăn.

Nguyễn Hoàng Giang, nam, 30 tuổi, Hà Nội
- Ở Pháp, quy trình xây dựng nội dung chương trình và mở thêm ngành học mới được tiến hành như thế nào? Các trường, các khoa có được tự quyết định không?

Ông Cyrille Van Effenterre: Tại Pháp, khi trường học và khoa muốn xây dựng nội dung chương trình mới mà chương trình này sẽ dẫn tới việc cấp bằng mới, họ cần xin phép từ Bộ Giáo dục. Các khoa có quyền linh hoạt trong việc điều chỉnh nội dung chương trình học mỗi năm.

 Nguyễn Trọng Tùng, nam, 27 tuổi, Hà Nội
- Ở trường ông có quy định cụ thể mỗi giảng viên phải có bao nhiêu bài báo, công trình nghiên cứu khoa học mỗi năm không? Yêu cầu về chất lượng của công trình này như thế nào?

Ông Cyrille Van Effenterre: Ở các trường ĐH lớn của Pháp, đặc biệt là Paris Tech các giảng viên đều phải là nhà nghiên cứu. Yêu cầu của chúng tôi là mỗi GV phải có một nửa thời gian nghiên cứu.

Về sản phẩm, mỗi giảng viên mỗi năm phải có ít nhất 1 công trình nghiên cứu ở trình độ A, cấp độ cao nhất. Đó là số lượng trung bình. Con số này còn phụ thuộc vào độ tuổi của họ. Khi mới ra trường thì số lượng công trình nhiều hơn nhưng đến khi trở thành nhà quan lý thì con số này có thể giảm.

Đó chính là 1 điểm yếu của giáo dục ĐHVN. Không chỉ thiếu giảng viên mà còn thiếu giảng viên dành thời gian nghiên cứu vì họ phải dành quá nhiều thời gian giảng dạy.

Ngoài việc những nhà nghiên cứu thì giáo dục ĐH Pháp còn dựa vào các nhà chuyên môn. Ví dụ, học về cầu đường thì phải mời các chuyên gia cầu đường về dạy, học về hàng không thì phải mời chuyên  gia Airbus về.

Đây cũng là 1 điểm yếu của giáo dục ĐHVN.

Đỗ Xuân Hà, nam, 38 tuổi, Thái Nguyên
- Chính phủ Pháp quản lý hệ thống giáo dục đại học dựa trên nhưng phương diện gì? Hội đồng trường được thành lập và hoạt động ra sao? Tầm quan trọng của hội đồng này đối với các hoạt động của trường?

Ông Cyrille Van Effenterre: Hiện tại, chính phủ Pháp đang tiến hành cải cách hệ thống giáo dục đại học. Các cuộc cải cách này tập trung vào việc trao nhiều quyền tự chủ hơn cho các universities. Các universities sẽ tìm các nguồn tài trợ từ nhiều nguồn hơn, chẳng hạn như khu vực tư nhân. Chủ tịch của các trường này sẽ có nhiều quyền hơn và sự linh hoạt trong việc tuyển dụng giáo viên. Ngoài ra, chính phủ cũng khuyến khích các trường liên kết với nhau. Chẳng hạn, ParisTech là một consortium gồm 10 trường, điều này sẽ tăng cường khả năng của các trường này.

- Một trong những vấn đề được các trường đại học VN quan tâm nhất hiện nay là đào tạo theo nhu cầu xã hội. Ông có thể chia sẻ kinh nghiệm hợp tác với các công ty bên ngoài để đào tạo nhân lực?
- Tại Pháp, chúng tôitrường có hai hệ thống giáo dục đại học chính. Một là các đại học mà không cần chọn lọc sinh viên đầu vào. Một là grandes ecoles (higly selective schools) với sự chọn lọc sinh viên rất khắt khe, chỉ chấp nhận những sinh viên cập kỳ xuất. Grandes ecoles chủ yếu chuẩn bị cho các sinh viên giữ các vị trí lãnh đạo trong các công ty. Trong trường hợp này, các trường này có mối liên hệ mật thiết với các công ty để đào tạo sinh viên. Vì nhiều lãnh đạo công ty đã là sinh viên từ các trường này nên họ tài trợ tiền cho các trường. Do vậy, có mối liên hệ mạnh giữa các công ty và các trường này để giúp đỡ các sinh viên trong các trường học cũng như giúp học tìm kiếm việc làm sau khi ra trường. Còn đối với các trường đại học (universities), mối liên hệ với các công ty không mạnh, song hiện hệ thống này đang được cải cách để khuyến khích các trường tìm nhiều nguồn tài trợ từ khu vực tư nhân.

"Qúa khứ lâu đời cũng tạo ra sức nặng"

Vũ Hải Đông - Nam 37 tuổi, Đà Nẵng
- VN đang nỗ lực xây dựng trường ĐH đẳng cấp quốc tế nhưng mấy năm qua vẫn loay hoay với bài toán xây mới hay phát triển lên từ 1 trường ĐH chất lượng cao có sẵn. Ông có lời khuyên nào cho VN?

Ông Cyrille Van Effenterre: Ở nền giáo dục phương Tây, hệ thống ĐH hàn lâm rất tự hào vì quá khứ lâu dài của mình. Tức là các trường cổ, ra đời sớm thì càng có giá trị. Ở Pháp, các trường ĐH lớn đều ra đời từ 200 năm rồi và họ đều tự hào về quá khứ lâu đời đó. Đó cũng chính là yếu tố tạo nên danh tiếng, hình ảnh của trường.

Nhưng quá khứ có từ lâu đời cũng chính là sức nặng, là phanh hãm lại tốc độ thích nghi, hiện đại hoá mà những trường và phòng thí nghiệm mới ra đời rất năng động và sáng tạo.

Tuy nhiên, ở VN câu hỏi đó không được đặt ra mà vấn đề với giáo dục VN là phải tăng khả năng đón nhận SV vào học. Do vậy, một mặt cần phát triển các trường ĐH có sẵn, mặt khác,phải cho ra đời những trường ĐH mới.

Số liệu tôi có được trong tay là trong 10 năm tới, số lượng SVVN phải tăng hơn gấp đôi. Do đó, VN phải phát triển tất cả mô hình ĐH. Nhưng để có được 1 trường ĐH danh tiếng, chất lượng cao từ con số 0 thì thực sự là 1 thách thức. Chính vì vậy, VN phải dựa vào những nước đối tác để trước hết tăng cường số lượng tiến sỹ và giảng viên xuất sắc.

Phạm Chí Dũng, 32 tuổi, Hà Nội
- Theo ông, VN có những lợi thế và bất lợi gì khi bắt tay xây dựng trường ĐH đăng cấp quốc tế chậm hơn các nước khác vài chục năm?

Ông Cyrille Van Effenterre: Bất lợi của VN là bắt đầu chậm hơn so với nhiều nước.

Bất lợi thứ 2 là VN có đội ngũ giảng viên chưa được như mong muốn. Theo tôi được biết, mới có 15% giảng viên ĐH có trình độ TS.

Thứ 3 là VN chưa hề có trường ĐH đẳng cấp quốc tế.

Chính vì vậy, VN sẽ phải đồng thời làm 2 việc 1 lúc: đó là phát triển toàn bộ hệ thống giáo dục ĐH, đồng thời phải xây dựng được những trường có đẳng cấp.

Để có những trường ĐH đẳng cấp, VN có 2 lựa chọn.

Thứ nhất là nhập khẩu tức là mời giảng viên từ nước ngoài sang giảng dạy và máy móc, thiết bị giáo trình. Cách làm này sẽ rất tốn kém.

Thứ hai là tự đào tạo giảng viên  của mình rồi mua sắm thiết bị. Nhưng phương án này đòi hòi rất nhiều thời gian.

Gợi ý của phía Pháp là xây dựng những cơ sở nghiên cứu Pháp-Việt, tức là vừa mời người Pháp sang, vừa đào tạo giáo viên VN. Như vậy sẽ giải quyết cả 2 yếu tố tài chính và thời gian.

Vấn đề sinh viên

Vũ Thu Hương, 29 tuổi, Hà Nội
Theo ông, 1 SV có thể làm việc ở bất cứ đâu trên thế giới cần những phẩm chất gì? Các trường ĐH làm thế nào để đào tạo được những SV như thế này?

Ông Cyrille Van Effenterre: Một SV có thể làm bất kỳ đâu trên thế giới thì phải hiểu biết cả KHTN và KHXH. Họ dạy trong các trường KHTN hoặc kinh tế thì phải có hiểu biết về các vấn đề xã hội và nhân văn. Chẳng hạn, để giải quyết những vấn đề về giao thông, môi trường ở VN thì những 1 người phải biết cả những vấn đề trên thế giới như tầng ozon, trái đất nóng lên... mới có thể tìm ra giải pháp.

Vì thế, những trường ĐH lớn phải đào tạo những SV có hiểu biết trên cả 2 lĩnh vực KHTN và KHXH.

Nguyễn Đăng Giang, nam, 23 tuổi, Cần Thơ
- Các ông sử dụng biện pháp nào để đánh giá chất lượng đầu ra của sinh viên?

Ông Cyrille Van Effenterre: Trong suốt quá trình học, luôn có các bài kiểm tra và sinh viên phải qua được những bài kiểm tra này nếu muốn tiếp tục học. Một số bài thi rất khó. Đối với cấp học tiến sĩ, một uỷ ban sẽ đánh giá và theo dõi tiến trình làm luận văn của nghiên cứu sinh. Nếu họ đánh giá luận văn này tốt và nghiên cứu sinh đã sẵn sàng trình bày luận văn, họ sẽ cho phép nghiên cứu sinh bảo vệ luận văn trước hội đồng.

Nguyễn Tuấn Anh, 40 tuổi, Hà Nội
- Hiệu trưởng Trường Ecole Polytechnique cho rằng các nhà khoa học, kỹ sư nên được đào tạo đa ngành, học 1 nghề nhưng có thể dấn thân vào 1 nghề khác. Trong khi đó, người VN có câu "1 nghề cho 9 còn hơn 9, 10 nghề". Theo ông, liệu 2 quan điểm này có trái ngược nhau không?

Ông Cyrille Van Effenterre: Ngạn ngữ Pháp có 1 câu nói rằng, để xây dựng thế giới thì phải có tất cả. Để xây dựng thế giới, chúng ta cần chuyên gia, nhà sáng tạo, sáng chế làm thay đổi thế giới. Đối tượng thứ 2 là chúng ta cần những người biết nhiều thứ.

VN cần cả 2 đối tượng: những người có khả năng thích nghi, tìm những sáng kiến giải quyết vấn đề chưa từng có và những người có kiến thức rất vững về 1 lĩnh vực.

Ở Paris Tech, chúng tôi có những trường đào tạo các nhà hoá học, vật lý.. Sau khi tốt nghiệp, họ sẽ thành những nhà nghiên cứu. Nhưng cũng có những trường đào tạo ra những nhà quản lý.

Như tôi là nhà quản lý nhưng đồng nghiệp của tôi cùng tốt nghiệp cùng trường ở đây lại là nhà nghiên cứu. Theo tôi, các trường ĐH danh tiếng phải đào tạo cả 2 đối tượng đó.

Phùng Thu Trang,  Hải Phòng
- Hiện nay các trường đại học ở VN chưa huy động đủ nguồn lực to lớn từ các cựu sinh viên. Ông có thể chia sẻ kinh nghiệm về vấn đề này?

Ông Cyrille Van Effenterre: Tại Pháp, đặc biệt là tại các trường đại học, sinh viên được lựa chọn trên cơ sở trình độ đầu vào. Các truờng đại học có nhiều các cựu học sinh. Họ giúp các sinh viên mới có tìm việc làm và khi họ thành lập các công ty, họ thường tài trợ tiền cho sinh viên tại trường họ đã theo học. Điều này giống như một gia đình giúp đỡ lẫn nhau.

Văn Đình Tiến, nam, 27 tuổi, Nghệ An
- Theo ông, điểm mạnh và điểm yếu của sinh viên VN là gì? SV VN có khả năng thích ứng tốt với môi trường học tập của các nước phát triển không? Trước khi sang Pháp, sinh viên nên chuẩn bị những gì?

Ông Cyrille Van Effenterre: Có sự tương đồng giữa hai hệ thống đại học ở VN và Pháp, cụ thể là việc tuyển chọn sinh viên được dựa trên hệ thống chọn lọc cao. Học sinh VN giỏi về toán và khoa học. Họ học tập rất chăm chỉ.

Điểm yếu của sinh viên VN là họ chú trọng quá nhiều vào học thuộc lòng, lặp lại những cái gì đã học, thay vì thảo luận, tranh luận, trao đổi. Họ cần sáng tạo nhiều hơn. Để chuẩn bị đi học ở Pháp, sinh viên VN cần học tiếng Pháp tốt, tìm hiểu văn hoá và cách ứng xử của người Pháp để không bỡ ngỡ.

Phan Thư Kỳ, nữ, 25 tuổi, TP.HCM
- Có ý kiến cho rằng, các trường ĐH Pháp có mức học phí quá thấp dẫn đến chất lượng đào tạo không cao. Ông nghĩ gì về bình luận này?

Ông Cyrille Van Effenterre: Chúng ta cần phân định rõ 2 khái niệm hoàn toàn khác nhau là giá cả và chi phí.

Ở Pháp, giáo dục ĐH chi phí rất cao chứ không hề thấp. Ở những trường lớn chi phí rất cao. Nhưng học phí lại rất thấp.

Có những thứ rất đắt nhưng chất lượng vẫn kém. Có những thứ chi phí thấp nhưng chất lượng vẫn tốt.

Quá trình toàn cầu hoá khiến cho các trường ĐH trên thế giới dần tiến đến chi phí đào tạo tương đương nhau nhưng học phí yêu cầu SV trả thì tuỳ vào chính sách của mỗi nước. Dần dần, hệ thống giáo dục ĐH sẽ tuân theo quy luật thị trường và càng ngày chi phí càng sát với học phí.

Nguyễn Trần Việt Phương, 35 tuổi, TP.HCM
- Các trường ĐH VN thường thắt chặt đầu vào, chỉ có 1 lượng ít thí sinh qua được kỳ thi tuyển sinh nhưng đến khi vào học thì lại khá nhàn hạ vẫn có thể ra trường với tấm bằng tốt nghiệp. Theo ông, chất lượng tuyển sinh đầu vào hay SV đầu ra mới quyết định chất lượng của 1 trường ĐH?

Ông Cyrille Van Effenterre: Ở Pháp chúng tôi có 2 hệ thống trường là các trường ĐH bình thường và trường lớn. Để vào các trường ĐH bình thường thì không phải thi nhưng quá trình học không hề dễ dàng mà sẽ bị rơi rụng qua các kỳ thi hàng năm. Vì thế những SV tốt nghiệp được các trường bình thường cũng là SV tốt.

Những SV vào trường lớn đã trải qua kỳ thi tuyển sinh rất gắt gao nên không bị thải loại qua các kỳ thi nên không có ai bị rơi rụng.

Quan điểm của tôi là trường ĐH tốt không thể có SV tồi. Vì thế phải duy trì áp lực học tập cho SV trong suốt quá trình học.

 Bùi Sơn Đông, 21 tuổi, Hải Phòng
- Xin ông cho biết SV theo học ở những trường lớn có được cấp học bổng không? Cụ thể, mức học bổng như thế nào và điều kiện dự tuyển?

Ông Cyrille Van Effenterre: Cần phân biệt ở Pháp trong hệ thống trường lớn có 2 hệ thống trường đào tạo kỹ sư và thương mại. Các trường đào tạo thương mại thu tiền cao hơn 1 chút còn các trường đào tạo kỹ sư thu tiền thấp hơn chi phí bỏ ra.

Đặc điểm giáo dục Pháp là học phí rất thấp nhưng chất lượng không thua kém, thậm chí còn hơn 1 số nước.

Tôi xin lấy 1 ví dụ bất kỳ: Cùng đào tạo 1 chương trình nhưng ở Mỹ tốn 30.000 USD và họ bắt bạn trả đúng số tiền đó. Ở Pháp cũng tốn từng đó tiền cho chương trình đào tạo tương đương nhưng chúng tôi không bắt SV trả toàn bộ số tiền đó.

Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cũng nhấn mạnh về điều đó. Chúng tôi tin tưởng là giáo dục Pháp có 1 số mặt mạnh hơn nhưng học phí rất thấp.

Ngoài ra có những nguồn "học bổng cuộc sống" xin từ Chính phủ VN hoặc các doanh nghiệp cho phép bạn đủ tiền thuê nhà hoặc đi du lịch.

Hà Văn Nam, nam, 24 tuổi, Hà Nội
- Các trường ĐH và Chính phủ Pháp có chính sách ưu đãi gì đối với SVVN không?

Ông Cyrille Van Effenterre: Chính phủ Pháp không có chính sách ưu đãi với SVVN nhưng tôi cho rằng có những yếu tố thuận lợi sau đây đối với SVVN:

Thứ nhất là viện trợ về tài chính của Chính phủ Pháp đối với VN rất lớn.

Thứ 2 là mối quan tâm của các trường ĐH Pháp đối với SVVN. Các trường ĐH Pháp đều muốn nhận SVVN vào học.

Thứ 3 là điều mà Đại sứ Pháp vừa nói với PTT Nguyễn Thiện Nhân chiều nay là SVVN  rất hài lòng khi học tập tại Pháp. Chưa có 1 vấn đề nào xảy ra đối với SVVN tại Pháp cả.

Chiều 8/12, trong cuộc gặp với ông Nguyễn Thiện Nhân, ông Nhân đã khẳng định kế hoạch của Chính phủ VN là đào tạo 20.000 TS trong vòng 10 năm tới. Ông Nhân mong muốn 1 sự tham gia quan trọng của Pháp vào việc đào tạo này. Pháp sẽ giúp VN đào tạo 1 số lượng lớn TS, sau đó họ sẽ quay trở lại VN và trở thành lực lượng giảng viên ĐH nòng cốt.

Trong cuộc gặp này, phía Pháp khẳng định mong muốn được đón các TS tương lai của VN và tổ chức việc đào tạo này. Chúng tôi bàn 2 việc: Thứ nhất là lập 1 cơ sở đào tạo Pháp-Việt để trước khi các ứng viên này sang Pháp sẽ đườc đào tạo giai đoạn đầu ở VN. Thứ 2 là phải tuyển chọn các ứng viên. Tất cả những việc này hy vọng sẽ được bắt đầu ngay vào năm tới.

Quan trọng là chúng ta đã có ý chí về chính trị rồi nhưng khó khăn là làm thế nào để phối hợp nhịp nhàng để 3 yếu tố sau gặp nhau: Thứ nhất là phải có ứng viên giỏi. Thứ hai là phải đề tài nghiên cứu hay và thứ 3 là phải có cơ sở đào tạo ở Pháp tiếp nhận.

Cơ sở ở Pháp thì có rồi nhưng còn đề tài và ứng viên thì phía Pháp không thể tự quyết định được. Và yêu cầu của chúng tôi là ứng viên phải nói tiếng Anh.

 
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: